Misoprostol to reduce intraoperative and postoperative hemorrhage during cesarean delivery: a systematic review and metaanalysis.

Conde-Agudelo A, Nieto A, Rosas-Bermudez A, et al.

Am J Obstet Gynecol. 2013; 209: 40.e1-17.

ΣΥΝΟΨΗ: Η μισοπροστόλη έχει κυρίως μελετηθεί όσον αφορά την αξία της στην επιλόχειο αιμορραγία μετά από φυσιολογικό τοκετό. Οι μελέτες οι οποίες αναφέρονται στις γυναίκες που γεννούν με καισαρική τομή είναι σαφώς λιγότερες. Σε αυτή τη μεταανάλυση περιελήφθησαν 7 μελέτες που σύγκριναν τη δράση της μισοπροστόλης με την δράση της ωκυτοκίνης, και 8 μελέτες που σύγκριναν τη δράση της ωκυτοκίνης με τη δράση ωκυτοκίνης και μισοπροστόλης σε συνδυασμό. Συνολικά η μεταανάλυση περιελάμβανε 3.174 γυναίκες που γέννησαν με καισαρική τομή. Το σημαντικότερο εύρημα της μελέτης αυτής ήταν ότι ο συνδυασμός μισοπροστόλης -σε υπογλώσσια χορήγηση- με ωκυτοκίνη ελάττωνε σε βαθμό στατιστικά σημαντικό την πτώση του αιματοκρίτη μετά την καισαρική τομή (μέση διαφορά -2.1%, 95% όρια αξιοπιστίας -3,4 έως -0,8) καθώς και τη χρήση άλλων μητροσυσπαστικών (σχετικός κίνδυνος 0,33, 95% όρια αξιοπιστίας 0,18 έως 0,62) σε σχέση με την χορήγηση μόνο ωκυτοκίνης. Η στατιστική σημαντικότητα της διαφοράς ήταν πάντα ισχυρότερη όταν η μισοπροστόλη χορηγείτο υπογλωσσίως ή ενδοορθικά. Ένα άλλο εύρημα της συστηματικής ανασκόπησης ήταν ότι η διεγχειρητική και μετεγχειρητική απώλεια αίματος στην καισαρική τομή δε διέφερε σημαντικά όταν χορηγείτο μισοπροστόλη ή ωκυτοκίνη. Ωστόσο, πρέπει να τονιστεί ότι καμία από τις μελέτες που περιελήφθησαν στη μεταανάλυση δεν είχε σχεδιαστεί προκειμένου να εκτιμηθεί και να συγκριθεί η αποτελεσματικότητα των δύο φαρμάκων και κατά συνέπεια η στατιστική τους σημαντικότητα δεν έφτασε βαθμό τέτοιο που να οδηγεί σε ξεκάθαρα συμπεράσματα.

Επίπεδο τεκμηρίωσης ΙΙ (Level II).

ΣΧΟΛΙΟ: Η χρήση της μισοπροστόλης για την πρόληψη της μετεγχειρητικής αιμορραγίας τόσο κατά τη διάρκεια ή μετά από καισαρική τομή έχει μελετηθεί στο παρελθόν για όλους τους τρόπους χορήγησης (διορθική, υπογλώσσια, ενδομήτρια). Το μεγαλύτερο ποσοστό αυτών των μελετών ωστόσο, δεν ήταν τυχαιοποιημένες και κατά συνέπεια δεν είχαν την αναμενόμενη τεκμηρίωση. Μ΄αυτό το σκεπτικό, η ανασκόπηση αυτή δεν προτείνει την αντικατάσταση της ωκυτοκίνης από τη μισοπροστόλη, αλλά τελικά καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η  ταυτόχρονη χορήγησή τους ελαττώνει την απώλεια αίματος κατά την καισαρική τομή. Αυτή η στρατηγική θα μπορούσε να εφαρμοστεί προληπτικά στις καισαρικές που έχουν υψηλό κίνδυνο αιμορραγίας (επείγουσες καισαρικές τομές, καισαρικές τομές υπό γενική αναισθησία). Η μείωση της απώλειας αίματος αποδίδεται στο ότι η βραχυπρόθεσμη δράση της ωκυτοκίνης συμπληρώνεται από την πιο αργή και μακρύτερης διάρκειας δράση της μισοπροστόλης. Συνεπώς θα μπορούσε κανείς να χορηγήσει προληπτικά μισοπροστόλη και ωκυτοκίνη σε συνδυασμό σε καισαρικές τομές που έχουν υψηλό κίνδυνο αιμορραγίας.