Efficacy, safety, and immunogenicity of the human papillomavirus 16/18 AS04-adjuvanted vaccine in women older than 25 years: 4-year interim follow-up of the phase 3, double-blind, randomised controlled VIVIANE study.

Skinner SR, Szarewski A, Romanowski B, et al.

Lancet. 2014 Dec 20; 384(9961): 2213-27

ΠΕΡΙΛΗΨΗ: ο στόχος αυτής της μελέτης που βρίσκεται υπό εξέλιξη, είναι η εκτίμηση της αποτελεσματικότητας, ασφάλειας και ανοσογονικότητας του ανοσοενισχυμένου με AS04 εμβολίου κατά των οροτύπων 16 και 18 του ιού HPV σε ενήλικες γυναίκες. Η μελέτη VIVIANE (Vaccine Immunogenicity and Efficacy Study in Adult Women) είναι μια φάσης-3 διπλή-τυφλή ελεγχόμενη τυχαιοποιημένη μελέτη στην οποία συμμετέχουν 12 χώρες, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ. Υγιείς γυναίκες άνω των 25 ετών περιλήφθησαν και ταξινομήθηκαν κατά ηλικία, HPV DNA status, HPV 16 και 18 status και κυτταρολογία. Μέχρι και 15% των γυναικών σε κάθε ομάδα θα μπορούσαν να έχουν ιστορικό HPV λοίμωξης. Το κύριο καταληκτικό σημείο της μελέτης ήταν η αποτελεσματικότητα του εμβολίου απέναντι στην 6μηνη επίμονη λοίμωξη ή τραχηλική ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία 1^ου βαθμού (CIN1) ή μεγαλύτερου (CIN1+), που σχετίζονται με τους υποτύπους 16 και 18. Η αρχική ανάλυση διενεργήθηκε σε γυναίκες που έλαβαν όλες τις δόσεις του εμβολίου ή του control, είχαν αρνητική ή low-grade κυτταρολογία και κανένα ιστορικό HPV λοίμωξης. Ο μέσος χρόνος παρακολούθησης ήταν 40.3 μήνες. Ο μελετώμενος πληθυσμός περιλάμβανε 2.881 γυναίκες που εμβολιάστηκαν και 2.871 γυναίκες στην ομάδα control. Η αποτελεσματικότητα του εμβολίου απέναντι στους υποτύπους 16 και 18 και την 6μηνη επίμονη λοίμωξη ή τραχηλική ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία, ήταν σημαντική σε όλες τις ηλικιακές ομάδες σε συνδυασμό (81.1%  με 97.7% όρια αξιοπιστίας: 52.1-94.0%). Στην ηλικιακή ομάδα 26-35 ετών ήταν 83.5%  με 97.7% όρια αξιοπιστίας: 45-96.8%, στην ομάδα 36-45 ήταν 77.2% με 97.7% όρια αξιοπιστίας: 2.8-96.9%. Δεν υπήρχαν περιπτώσεις στην ομάδα άνω των 46. Η αποτελεσματικότητα του εμβολίου απέναντι στα ASCUS που σχετίζονται με τους υποτύπους 16 και 18 ήταν επίσης σημαντική. Διαπιστώθηκε επίσης διασταυρούμενη προφύλαξη στην 6μηνη επίμονη λοίμωξη από τους υποτύπους 31 και 45.

Επίπεδο τεκμηρίωσης Ι – Level of evidence I

ΣΧΟΛΙΟ: Είναι γνωστό ότι ο βασικός στόχος του διδύναμου εμβολίου είναι τα νεαρά κορίτσια που δεν έχουν έρθει σε σεξουαλική επαφή, προκειμένου να υπάρχει η μέγιστη δυνατή προφύλαξη από τους συνηθέστερους καρκινογόνους υποτύπους του ιού HPV. Παρόλα αυτά, και οι μεγαλύτερες γυναίκες εκδηλώνουν τον προβληματισμό τους, αλλά και την επιθυμία τους να εμβολιαστούν παρά το γεγονός ότι βρίσκονται εκτός εθνικού προγράμματος εμβολιασμού λόγω ηλικίας. Οι πρώτες αναφορές της μελέτης VIVIANE που είναι βέβαια σε εξέλιξη, παρέχουν ενθαρρυντικά αποτελέσματα για τις παραμέτρους του εμβολίου σε ενήλικες γυναίκες άνω των 25 ετών. Όμως εξαιτίας του γεγονότος ότι η επίπτωση των ενδοεπιθηλιακών τραχηλικών αλλοιώσεων είναι μεγαλύτερη στην εφηβική ηλικία, φαίνεται ότι το εμβόλιο δεν είναι ακόμα χρήσιμο για το κόστος του (χαμηλή cost-effectiveness). Εκεί που φαίνεται ότι απευθύνεται καλύτερα, είναι οι περιπτώσεις επαναμόλυνσης ή αναζωπύρωσης της HPV λοίμωξης, που είναι συχνότερες σε μεγαλύτερες γυναίκες. Η μελέτη επίσης δείχνει ότι γυναίκες μεγαλύτερες από 25 ετών μπορούν να επωφεληθούν από το εμβόλιο, ακόμα και εάν έχουν ήδη εκτεθεί στον HPV. Ας σημειωθεί ότι το εμβόλιο έχει ήδη πάρει έγκριση για μεγαλύτερες γυναίκες σε κάποιες χώρες (Καναδά, Αυστραλία, Ελβετία και στην Ε.Ε.).