Μαγνητική τομογραφία μαστού στην καθ’ ημέρα πράξη
Patterns of breast magnetic resonance imaging use in community practice.
Wernli KJ, Demartini WB, Ichikawa L, et al.
JAMA Intern Med 2014; 174: 125–32
ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Πρόκειται για μία μελέτη παρατήρησης στην οποία καταγράφονται οι πρακτικές εφαρμογής της μαγνητικής τομογραφίας μαστού (ΜΤΜ) στο γενικό πληθυσμό στις ΗΠΑ κατά την περίοδο 2005 - 2009. Τα δεδομένα για την εφαρμογή της ΜΤΜ και της μαστογραφίας ως μεθόδου διαλογής προέκυψαν από πέντε διαφορετικές βάσεις δεδομένων της Εθνικής Ομάδας Επιτήρησης του Καρκίνου στις ΗΠΑ. Ο κίνδυνος για την εμφάνιση καρκίνου του μαστού εφ’ όρου ζωής προσδιορίστηκε από το εργαλείο εκτίμησης κινδύνου καρκίνου του μαστού του Εθνικού Ινστιτούτου Καρκίνου.
Το εργαλείο εκτίμησης κινδύνου καρκίνου του μαστού του Εθνικού Ινστιτούτου Καρκίνου λαμβάνει υπόψιν την ηλικία, τη φυλή, τα αποτελέσματα προηγούμενης βιοψίας μαστού, το ποσοστό ατυπίας, την ηλικία κατά την εμμηναρχή, την ηλικία κατά τον πρώτο τοκετό ζώντος νεογνού και το θετικό ιστορικό καρκίνου του μαστού σε συγγενείς πρώτου βαθμού.
Ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου του μαστού κατηγοριοποιήθηκε σε <15%, 15 - 20% και >20% ώστε να συμφωνεί με τα αντίστοιχα όρια που θέτει η Αμερικανική Εταιρεία για τον Καρκίνο όσον αφορά τη διαλογή για τον καρκίνο του μαστού με ΜΤΜ. Στην παρούσα μελέτη λοιπόν, συμπεριελήφθησαν 8.931 ΜΤΜ και 1.288.924 μαστογραφίες σε γυναίκες ηλικίας 18-79 ετών. Ο αριθμός των ΜΤΜ τετραπλασιάστηκε από το 2005 (0,8 ΜΤΜ ανά 1.000 γυναίκες) έως το 2007 (3,4 ΜΤΜ ανά 1000 γυναίκες), ενώ στη συνέχεια παρέμεινε σχετικά σταθερός στις 4,3 ΜΤΜ ανά 100 γυναίκες για το 2009. Στη διάρκεια των 5 ετών που κάλυπτε η μελέτη οι συχνότερες ενδείξεις για την πραγματοποίηση ΜΤΜ ήταν ο περαιτέρω έλεγχος ενός κλινικού ευρήματος ή κάποιου ευρήματος από άλλη διαγνωστική μέθοδο απεικόνισης (40%), εφαρμογή ως μεθόδου διαλογής στο γενικό πληθυσμό (32%), σταδιοποίηση καρκίνου του μαστού και καθορισμός περαιτέρω θεραπείας (16%) και άλλα (12%). Η αναλογία των εξετάσεων ΜΤΜ που εφαρμόστηκαν ως μέθοδος διαλογής αυξήθηκαν από 18,1% το 2005 σε 34,5% το 2009.
Σε σχέση με τις γυναίκες που εφαρμόστηκε η μαστογραφία ως μέθοδος διαλογής, οι γυναίκες στις οποίες εφαρμόστηκε η ΜΤΜ ως μέθοδος διαλογής ήταν πιθανότερο να είναι <50 ετών, λευκές μη ισπανόφωνες, άτοκες, με ιδιαίτερα πυκνούς μαστούς και με θετικό ατομικό ή οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του μαστού (σε όλα p<0,001). Η αναλογία των γυναικών υψηλού κινδύνου για την εμφάνιση καρκίνου του μαστού που χρησιμοποιούν την ΜΤΜ ως μέθοδο διαλογής αυξήθηκε από 9% το 2005 σε 29% το 2009 (δοκιμασία για την τάση, p<0,001). Στην πενταετία που μελετήθηκε 25.237 γυναίκες που ελέγχθηκαν μόνο με μαστογραφία, διέτρεχαν κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού στη διάρκεια της ζωής τους που υπερέβαινε το 20%.
Επίπεδο τεκμηρίωσης ΙΙ (Level II).
ΣΧΟΛΙΟ: Η χρήση της ΜΤΜ για τη διαλογή των γυναικών υψηλού κινδύνου είναι διαρκώς αυξανόμενη, αν και τα δεδομένα υποστηρίζουν ότι απαιτείται καλύτερη επιλογή των γυναικών στις οποίες πρέπει να εφαρμόζεται ως μέθοδος πρώτης γραμμής. Οι συγγραφείς υπογραμμίζουν ότι λιγότερο από το 5% των γυναικών με κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού >20% ελέγχθηκαν αρχικά με ΜΤΜ. Ωστόσο μεταξύ των γυναικών αυτών, το 25% παρουσίαζε κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού μεγαλύτερο του 20%. Η πλειοψηφία των γυναικών που υπεβλήθησαν σε ΜΤΜ ως μέθοδο διαλογής ήταν ενδιάμεσου κινδύνου (15-20%) για τις οποίες τα δεδομένα χρήσης ΜΤΜ είναι προς το παρόν ανεπαρκή. Το κυριότερο πρόβλημα της παρούσας μελέτης ήταν ότι ενώ η κατηγοριοποίηση του κινδύνου έγινε με βάση τις συστάσεις της Αμερικανικής Εταιρείας Καρκίνου που θέτουν στο επίκεντρο του μοντέλου την οικογενειακή κατανομή, τέτοια δεδομένα δεν υπήρχαν για όλες τις γυναίκες. Παρά το γεγονός ότι η ΜΤΜ παρουσιάζει υψηλότερη ευαισθησία στην αναγνώριση μη κλινικά ορατών κακοήθων όγκων του μαστού σε σχέση με τη μαστογραφία, φαίνεται ότι έχει και χαμηλότερη ειδικότητα με αποτέλεσμα να εμφανίζει υψηλότερα ψευδώς θετικές διαγνώσεις. Στη εργασία αυτή φαίνεται ότι στην πενταετία που μελετήθηκε υπήρξαν σαφείς βελτιώσεις στην κλινική πράξη ως προς την εφαρμογή των κατευθυντήριων οδηγιών διαλογής του καρκίνου του μαστού. Ωστόσο, απαιτείται περαιτέρω βελτίωση των μεθόδων επιλογής ασθενών που υποβάλλονται σε ΜΤΜ, ώστε όλες οι γυναίκες υψηλού κινδύνου να υποβάλλονται σε ΜΤΜ και να αποφεύγεται η εφαρμογή τους σε γυναίκες χαμηλότερου κινδύνου στις οποίες δεν υπάρχει ένδειξη.





